Szampan
Wino
Szampan jest rodzajem wina musującego produkowanego w Szampanii, stąd też jego nazwa.(regionie w północno-wschodniej Francji). W przeciwieństwie do masowych win musujących, które produkowane są przez sztuczne nasycenie wina dwutleniem węgla, szampan produkowany jest tzw. metodą tradycyjną ( metodą szampańską). Dwutlenek węgla wytwarza się tu w sposób naturalny na skutek drugiej fermentacji alkoholowej. Jedynie wino musujące produkowane w Szampanii może być nazywane szampanem. Wina produkowane w innych regionach Francji, bądź też w innych krajach nazywane są po prostu winami musującymi. Szampan przeważnie kojarzony jest z luksusem. Często serwowany jest na vipowskich imprezach firmowych. Bardzo często szampan spożywany jest w trakcie świętowania.
Produkcja
Procesem dodatkowym występującym w trakcie produkcji szampana jest druga fermentacja alkoholowa, która dokonuje się w butelkach. Młode wino, którego proces fermentacji nie przebiegł do końca jest butelkowane. Dodaje się do niego odpowiedniej mieszanki cukru i drożdży (nazywanej liqueur de tirage). Dodanie mieszanki powoduje drugą fermentację alkoholową czego wynikiem są pęcherzyki dwutlenku węgla.
Następnie wino przechowywane jest w odpowiednio niskiej (stałej) temperaturze w odpowiedniej pozycji przez odpowiedni okres czasu.
Negatywnym skutkiem drugiej fermentacji alkoholowej jest to, że wino jest obfite w osad. Jego oczyszczanie polega na codziennym "przekręcaniu" butelek o 1/4 obrotu, tak aby cały osad zgromadził się w szyjce butelki. Następnie szyjka jest zamrażana, a butelka otwierana. Ciśnienie wyrzuca osad z butelki oczyszczając wino. W ten sposób traci się do 3% płynu dlatego konieczne jest jego uzupełnienie (tzw. dosage). Do szampana dodaje się tzw. liqueur d'expédition czyli wino wymieszane z cukrem. Dzięki odpowiedniej ilości cukru w owej mieszance można regulować smak szampana.
Wnogrona
W szampanii hoduje się 3 gatuniki winogron i to właśnie z nich produkowany jest szampan. Są to chardonnay (winogrona białe), pinot noir oraz pinot meunier (winogrona czerwone). Wino musujące produkowane jedynie z białych winogron chardonnay nazywane jest Blanc de Blancs.